Bếp hồng ngoại hay bếp từ tiết kiệm điện hơn? So sánh khoa học

Cùng lichmatdien.net, chúng ta sẽ so sánh 2 loại bếp trong cùng điều kiện, nấu món gì và đo trong điều kiện nào. Với thiết bị điện, nên nhìn vào ba yếu tố dễ kiểm chứng hơn:

hiệu suất truyền năng lượng + thời gian nấu + cách sử dụng thực tế.

Theo Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE), bếp từ có thể hiệu quả hơn tới khoảng 10% so với bếp điện mặt kính thông thường. ENERGY STAR đưa ra một cách nhìn khác: hiệu suất truyền năng lượng của bếp điện trở truyền thống khoảng 75–80%, trong khi bếp từ khoảng 85%.

Chọn nhanh: bếp từ hay bếp hồng ngoại?

Nếu bạn ưu tiên	Nên chọn
Tiết kiệm điện	Bếp từ
Nấu nhanh	Bếp từ
Ít làm nóng gian bếp	Bếp từ
Điều chỉnh nhiệt nhanh	Bếp từ
Dùng được nhiều loại nồi	Bếp hồng ngoại
Không muốn thay bộ nồi cũ	Bếp hồng ngoại
Muốn linh hoạt cả hai	Bếp từ + hồng ngoại

Nếu gia đình đang mua mới và đã có nồi tương thích, bếp từ là lựa chọn chúng tôi nghiêng về hơn.

Vì sao bếp từ tiết kiệm điện hơn?

Khác biệt nằm ở đường đi của năng lượng.

Với bếp hồng ngoại:

Điện → bộ phận gia nhiệt → mặt kính → đáy nồi → thực phẩm

Còn với bếp từ:

Điện → trường điện từ → đáy nồi phát nhiệt → thực phẩm

Bếp từ tạo nhiệt ngay trong dụng cụ nấu tương thích, thay vì phải nung nóng một phần tử điện trở rồi truyền nhiệt qua mặt kính. Đây là nguyên nhân chính giúp giảm tổn thất trung gian. DOE xác nhận induction tạo nhiệt thông qua chính nồi, nhờ đó hiệu quả hơn bếp điện mặt kính truyền thống.

ENERGY STAR ước tính bếp điện trở dân dụng truyền năng lượng với hiệu suất khoảng 75–80%, trong khi induction khoảng 85%.

Chênh lệch nghe không quá lớn, nhưng nếu ngày nào cũng nấu hai đến ba bữa thì nó được tích lũy qua hàng nghìn lần sử dụng.

Bếp 2.000W chưa chắc tốn hơn bếp 1.500W

Đây là điểm chúng tôi thấy người dùng rất hay nhầm.

Watt là công suất, không phải lượng điện tiêu thụ cuối cùng.

Điện năng còn phụ thuộc thời gian chạy.

Ví dụ để dễ hình dung:

• Bếp 2 kW nấu xong trong 12 phút: khoảng 0,4 kWh.

• Bếp 1,5 kW phải chạy 20 phút: khoảng 0,5 kWh.

Đây chỉ là ví dụ toán học, không phải phép thử giữa hai model cụ thể.

Vì vậy, khi mua bếp điện, đừng chỉ tìm thiết bị có Watt thấp nhất. Một thiết bị truyền nhiệt tốt và hoàn thành công việc nhanh hơn hoàn toàn có thể sử dụng ít điện hơn.

Tốc độ nấu là lợi thế đáng kể của bếp từ

ENERGY STAR cho biết induction có tốc độ gia nhiệt nhanh hơn và khả năng kiểm soát nhiệt chính xác hơn bếp radiant hoặc coil. Trong ví dụ thử nghiệm được cơ quan này tổng hợp, thời gian đun nước bằng induction có thể gần bằng một nửa một số phương pháp nấu khác.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi:

• đun nước;

• luộc;

• nấu canh;

• nấu mì;

• dùng nồi áp suất;

• xào nhanh.

Nấu nhanh không chỉ tiết kiệm thời gian. Nếu thiết bị duy trì công suất cao trong thời gian ngắn hơn thì điện năng tiêu thụ cũng có cơ hội giảm theo.

Bếp từ còn giúp gian bếp đỡ nóng

Với bếp hồng ngoại, mặt kính được làm nóng trực tiếp và tiếp tục tỏa nhiệt sau khi đã tắt.

Bếp từ tập trung phần lớn năng lượng vào dụng cụ nấu. ENERGY STAR lưu ý rằng lượng nhiệt truyền ra gian bếp thấp hơn so với bếp điện tiêu chuẩn.

Điều này có một hiệu ứng phụ khá thú vị:

Nếu bếp nằm trong không gian có điều hòa, bếp tỏa ít nhiệt hơn thì điều hòa cũng phải xử lý ít tải nhiệt hơn.

Đó là một phần lợi ích mà hóa đơn riêng của chiếc bếp không thể hiện hết.

Vậy tại sao vẫn có người nên chọn bếp hồng ngoại?

Bếp từ không hoàn hảo.

Điểm bất tiện lớn nhất là kén nồi.

Bếp từ cần dụng cụ có đáy tương thích với cảm ứng điện từ. DOE khuyến nghị một cách kiểm tra rất đơn giản: đặt nam châm vào đáy nồi; nếu nam châm hút tốt thì nồi thường phù hợp với induction.

Bếp hồng ngoại linh hoạt hơn với:

• nồi nhôm;

• một số nồi thủy tinh chịu nhiệt;

• nồi đất;

• nhiều dụng cụ không có đáy nhiễm từ.

Nếu nhà đang có cả một bộ nồi không dùng được với bếp từ, chi phí thay nồi cũng phải được đưa vào bài toán.

Vì thế, bếp từ tiết kiệm điện hơn không đồng nghĩa với bếp từ luôn rẻ hơn về tổng chi phí sở hữu.

Cách dùng bếp điện để thực sự tiết kiệm

Dù mua loại nào, cách sử dụng vẫn quyết định rất nhiều.

Với bếp từ, nên:

• chọn nồi có đáy phẳng và đúng kích thước vùng nấu;

• đậy nắp khi luộc, nấu canh hoặc đun nước;

• dùng Booster để tăng nhiệt nhanh nhưng giảm công suất khi món đã sôi;

• chuẩn bị nguyên liệu trước khi bật bếp.

Với bếp hồng ngoại, có thêm một lợi thế có thể tận dụng: nhiệt dư. Với những món phù hợp, có thể tắt bếp sớm và để phần nhiệt còn lại hoàn tất quá trình nấu.

Một nguyên tắc chúng tôi thường áp dụng khi nói về tiết kiệm điện là:

Đừng chỉ tìm thiết bị “ít Watt”. Hãy giảm thời gian thiết bị phải hoạt động vô ích.

Một chuyện khác thường bị bỏ qua khi dùng bếp điện: mất điện

Bếp từ và bếp hồng ngoại có một điểm giống nhau tuyệt đối:

mất điện là ngừng nấu.

Đây là lúc câu chuyện của lichmatdien.net gắn trực tiếp với việc sử dụng bếp điện, chứ không phải một đoạn quảng cáo được chèn vào cho đủ.

Nếu gia đình chuẩn bị một bữa ăn lớn, đang nấu thức ăn cho trẻ nhỏ hoặc có lịch bán hàng bằng bếp điện, nên kiểm tra lịch cúp điện trước. Trang chủ lichmatdien.net hiện cho phép chọn khu vực, tỉnh/thành và quận/huyện để thu hẹp lịch cần tra cứu, đồng thời có danh sách lịch điện theo các tỉnh trên toàn quốc.

Quan điểm của chúng tôi rất đơn giản: tiết kiệm điện không chỉ là dùng ít kWh hơn, mà còn là dùng điện có kế hoạch.

Biết khu vực dự kiến mất điện lúc 11 giờ có thể giúp bạn:

• nấu bữa trưa sớm hơn;

• không rã đông thực phẩm quá sớm;

• hoàn thành món đang hầm trước thời điểm mất điện;

• tránh đang nấu dở thì nguồn điện bị gián đoạn.

Cách dùng khá đơn giản.

• Bước 1: Truy cập vào website https://lichmatdien.net/.
• Bước 2: Sau đó trọng tỉnh/ thành đang ở để tra cứu.
• Bước 3: Chọn quận huyện (cũ) hoặc xã phường (mới) để tra cứu thông tin. Ví dụ người dân tại Phường Dĩ An thuộc TP.HCM có thể tìm theo Lịch cắt điện Thành phố Hồ Chí Minh rồi chọn lịch cúp điện Dĩ An. Lichmatdien.net hỗ trợ tra cứu theo cách gọi địa phương cũ lẫn đơn vị hành chính mới, đồng thời có thể lọc theo ngày và địa bàn mà không cần mã khách hàng. Đây là điểm khác biệt của lichmatdien.net

 

Có nên đổi bếp hồng ngoại đang dùng sang bếp từ?

Không nhất thiết.

Nếu bếp hồng ngoại vẫn tốt, nhà ít nấu và phải thay toàn bộ nồi thì việc đổi ngay chỉ để tiết kiệm điện có thể chưa kinh tế.

Ngược lại, nếu:

• đang mua bếp mới;

• nấu ăn hằng ngày;

• đã có nồi tương thích;

• muốn nấu nhanh;

• muốn giảm nhiệt tỏa vào phòng;

thì bếp từ đáng ưu tiên hơn dựa trên dữ liệu hiệu suất hiện có. DOE và ENERGY STAR đều ghi nhận lợi thế năng lượng của induction so với công nghệ điện trở truyền thống.